کشف روشی برای جلوگیری از نابینایی افراد مبتلا به دیابت و نوزادان نارس
محققان موسسه‌ی چشم Bascom Palmer در دانشکده‌ی پزشکی دانشگاه Miami Miller، مولکول جدیدی را شناسایی نموده‌اند که تشکیل عروق خونی غیر طبیعی در موشهای دیابتی را القاء می‌کند.
نتایج این مطالعه در مجله‌ی Experimental Medicine منتشر گردید.
نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که مهار مولکول Secretogranin III می‌تواند از تشکیل رگهای خونی غیر طبیعی که سبب اختلال در بینایی افراد دیابتی و نوزادان نارس می‌شود، جلوگیری کند. در بسیاری از بیماران مبتلا به دیابت تغییراتی که در تشکیل عروق خونی ایجاد می‌شود، منجر به عوارض دراز مدت این بیماری نظیر رتینوپاتی دیابتی می‌گردد که حدود 93 میلیون نفر را در سراسر دنیا تحت تأثیر قرار داده است.
بسیاری از این بیماران از کاهش شدید بینایی به دلیل نشت رگهای خونی شبکیه و تشکیل عروق خونی غیر طبیعی برای ترمیم رگهای آسیب دیده، رنج می برند. مولکولی بنام فاکتور رشد اندوتلیال عروق یا VEGF، رشد عروق خونی و نشت خون را از این عروق کنترل می‌کند، در حال حاضر دو مهار کننده‌ی VEGFبه نام‌های ranibizumab یا Lucentis و aflibercept یا Eylea برای درمان نشت عروق شبکیه مورد تایید قرار گرفته‌اند اما تنها در یک سوم از بیماران موثرند.
رشد عروق خونی غیر طبیعی جدید همچنین موجب رتینوپاتی در نوزادان نارس(ROP) می‌شود که شایع‌ترین علت نابینایی در کودکان است. مهار کننده‌های VEGF برای استفاده در نوزادان نارس مورد تایید قرار نگرفته اند زیرا VEGF برای توسعه‌ی عروق کودکان تازه متولد شده بسیار مهم می باشد.
نویسنده‌ی ارشد این تحقیق پرفسور Wei Li و همکارانش یک تکنیک جدید بنام comparative ligandomics را برای شناسایی مولکولهایی که می‌توانند رفتار عروق خونی در موشهای دیابتی را کنترل کند، ابداع کرده‌اند. محققان با استفاده از این تکنیک توانستند مولکولهای پیام رسان یا سیگنالینگی که بطور اختصاصی به سطح سلولهای عروق خونی شبکیه‌ی موشهای دیابتی نه موشهای سالم متصل میشوند را با هم مقایسه کنند.
دکتر Wei Li گفت: تخمین زده می‌شود که بین یک سوم تا نیمی از داروهای موجود در بازار بتوانند به گیرنده‌ها یا مولکولهای سیگنالینگ سطح سلولهای عروق خونی متصل شوند. با استفاده از روش ligandomics بطور موثری می‌توانیم هر مولکولی که دارای نقش بیماریزایی یا پتانسیل درمانی می باشد را برای هر نوع از سلولها و یا هر نوعی از بیماریها بررسی کنیم.
دکتر Liو همکارانش با استفاده از این روش کشف کردند که پروتئینی بنام Secretogranin III یا Scg3 بطور موثری می تواند به سطح سلولهای عروق خونی شبکیه‌ی موشهای دیابتی متصل شود اما نمی تواند به سطح سلولهای عروق شبکیه‌ی موشهای سالم متصل گردد.
مولکول Scg3 موجب تحریک ترشح هورمونها و سایر فاکتورهای سیگنالینک می‌شود اما تصور نمی‌شود این مولکول به خودی خود دارای عملکرد سیگنالینگ باشد. با این وجود محققان دریافتند که Scg3 نشت عروق را افزایش می‌دهد وهنگامیکه در موشها مورد استفاده قرار می گیرد، رشد عروق خونی در موشهای دیابتی را تحریک می کند اما موجب تحریک رشد عروق خونی در حیوانات سالم نمی‌شود.
در مقابل VEGF باعث تحریک رشد رگهای خونی در هر دو نوع موش دیابتی و سالم می‌شود. دکتر Li و همکارانش تصور می‌کنند که Scg3 به یک رسپتور جداگانه در سطح سلولها متصل می‌شود که به طور خاص در دیابت ظاهر میشوند.
درمان موشهای دیابتی با آنتی بادیهای خنثی کننده‌ی Scg3 به طور چشمگیری موجب کاهش نشت عروق خونی شبکیه شد. علاوه بر این آنتی بادیهای مذکور به طور قابل توجهی از رشد عروق خونی جدید در موشهایی که به رتینوپاتی ناشی از اکسیژن مبتلا بودند، جلوگیری نمود، این نوع از موشها یک مدل حیوانی خوب برای ROP انسانی هستند.
اگر چه محققان هنوز نیاز به تایید نقش Scg3 در انسان دارند، ممانعت از این پروتئین می‌تواند درمان موثری برای رتینوپاتی دیابتی و رتینوپاتی ROP باشد، بویژه که در این مطالعه ثابت گردید که این مولکول نقشی در توسعه‌ی عروق طبیعی در حیوانات سالم ندارد، مهار کننده‌های Scg3 دارای فوایدی نظیر درمان اختصاصی، کارآیی بالا و حداقل عوارض جانبی هستند.
دکتر Li گفت: از آنجائیکه ما مسیر پیام رسانی مجزایی را هدف قرار می‌دهیم درمانهای ضد Scg3 می توانند در ترکیب با مهار کننده‌های VEGF یا به جای آنها استفاده شوند.
منبع و سایت خبر:
The Journal of Experimental Medicine, 2017; jem.20161802 DOI: 10.1084/jem.20161802
www.sciencedaily.com/releases/2017/03/170322104923.htm